lankamail.online

දිනපතා පොදු ප්‍රවාහන සේවය භාවිතා කරන ලංකාවේ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවට ඉතාමත් සතුටුදායක පුවතක් පසුගියදා වාර්තා වුණා. ඒ අපේ රටේ මගී ප්‍රවාහන සේවාව වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ ගුණාත්මක තලයකට ඔසවා තැබීම සඳහා නවීන පන්නයේ FOTON මෙට්‍රෝ බස් රථ 104 ක් ශ්‍රී ලංකාවට ලබා දීමට කටයුතු සූදානම් කර තිබීමයි. චීනයේ බීජිං නුවර පිහිටි ප්‍රමුඛ පෙළේ වාණිජ වාහන නිෂ්පාදන සමාගමක් වන FOTON International Corporation ආයතනයේදී මේ පිළිබඳ විශේෂ නිල උත්සවයක් පවත්වා තිබෙනවා. ​"මෙම නවීන බස් රථ 104 මෙරටට ගෙන්වීම හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ පොදු ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ දැවැන්ත ගුණාත්මක වෙනසක් සිදු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අතර, මගී ජනතාවට වඩාත් සුරක්ෂිත, සුවපහසු සහ නවීන සංචාරක අත්දැකීමක් ලබා දීම මෙහි ප්‍රධානතම අරමුණයි." ​චීනයේ FOTON කර්මාන්තශාලාවෙන් ලංකාවට විශේෂ පරීක්ෂාවක් ​ලංකා මෙට්‍රෝ ට්‍රාන්සිට් (Lanka Metro Transit) ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීවරයා ඇතුළු ශ්‍රී ලාංකික නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් පසුගියදා චීනයේ පිහිටි FOTON නිෂ්පාදන කර්මාන්තශාලාව වෙත ගොස් තිබෙනවා. එහිදී ඔවුන් මෙම බස් රථවල තාක්ෂණික තත්ත්වයන් සහ පිරිවිතරයන් ඉතා සමීපව පරීක්ෂා කර ඇති ...

අද කාලේ අපිට වෙලාව බලන්න ඕනෙම නම් සාක්කුවෙන් හෝ අතින් ස්මාර්ට් ෆෝන් එක ගත්තම ඇති. හැබැයි තවමත් තමන්ගේ මැණික් කටුවට ලස්සන අත්ඔරලෝසුවක් නැතුව ගෙදරින් එළියට නොබහින විශාල පිරිසක් ඉන්නවා. ඔබ කවදාවත් හිතුවද මිනිස්සු තවමත් ඔරලෝසු බඳින්නේ ඇයි කියලා? ඒක නිකම්ම විලාසිතාවක් විතරක් නෙවෙයි. මනෝවිද්‍යාත්මකව බැලුවොත්, නිතරම ඔරලෝසුවක් පාවිච්චි කරන අයගේ පෞරුෂය සහ මානසිකත්වය ගැන පුදුම හිතෙන කතා පෙළක් හෙළි වෙනවා. කාලයට වඩා පාලනයට ඇති ආශාව ​බොහෝ දෙනෙක් හිතන්නේ ඔරලෝසුවක් බඳින්නේ වෙලාවට වැඩ කරන්න, නැත්නම් පරක්කු වෙයි කියලා බයට කියලයි. හැබැයි මනෝවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලින් හෙළි වෙන්නේ ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් කතාවක්. නිතරම ඔරලෝසුවක් බඳින කෙනෙක් උත්සාහ කරන්නේ තමන්ට පාලනය කරන්න බැරි, අස්ථිර ලෝකය ඇතුළේ තමන්ගේ ජීවිතයට යම්කිසි පැහැදිලි රාමුවක් සහ සැලැස්මක් (structure) හදාගන්නයි. ​"නිරන්තරයෙන් අත්ඔරලෝසු පළඳින්නන් ප්‍රමාද වීම ගැන බිය නොවෙති; ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ අනපේක්ෂිත ලෝකයක් තුළ තම ජීවිතයට පැහැදිලි ව්‍යුහයක් සහ පාලනයක් නිර්මාණය කර ගැනීමටයි." ​වගකීම සහ විශ්වාසවන්තභාවය ​මනෝවිද්‍යාඥයන් පවසන විදිහට අතේ ඔරලෝසු...

ලෝකයේ වේගයෙන්ම ජනප්‍රිය වන සන්නිවේදන යෙදුමක් (App) වන ටෙලිග්‍රෑම් (Telegram) සහ ඉන්දීය රජය අතර මේ දිනවල අලුත්ම තාක්ෂණික සහ දේශපාලනික යුද්ධයක් නිර්මාණය වී තිබෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් රජයකින් කිසියම් තහනමක් පැනවූ විට සමාජ මාධ්‍ය ආයතන නිල නිවේදන නිකුත් කරමින් ඉතා සංයමයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීම සිරිතක් වුවත්, මෙවර ටෙලිග්‍රෑම් ආයතනය ඉන්දීය රජයේ තීරණයට උපහාසාත්මක සහ දාර්ශනික පිළිතුරක් ලබා දී තිබෙන්නේ මුළු ලෝකයේම අවධානය දිනාගනිමින්. ​මොකක්ද මේ ටෙලිග්‍රෑම් තහනම? ​ලබන ජුනි 21 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිත ඉන්දියාවේ සුප්‍රකට "NEET-UG 2026" වෛද්‍ය ප්‍රවේශ නැවත විභාගයට පෙර, විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර ටෙලිග්‍රෑම් හරහා කාන්දු වන බවට චෝදනා එල්ල වුණා. මේ හේතුවෙන් ඉන්දීය තොරතුරු තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශය (MeitY) විසින් ඉන්දියාව තුළ තාවකාලිකව ටෙලිග්‍රෑම් යෙදවුම අවහිර කිරීමට පියවර ගනු ලැබුවා. ​"ලෝකයේ සෑම වසරකම මිනිසුන් ලක්ෂ 3ක් පමණ දියේ ගිලී මිය යනවා. සමාජය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා දැන් වතුර පානය කිරීම හෝ ළඟ තබා ගැනීම නීති විරෝධීයි. එමෙන්ම ඝන ආහාර නිසා මිනිසුන් හිරවී මියයන බැවින් රජය ඒවාද තහනම් කිරීමට සලකා බලමින් සිටිනවා...

අප ජීවත් වන මේ මහා විශ්වයෙන් 95%ක්ම නිර්මාණය වී තිබෙන්නේ කුමකින්ද කියා අදටත් විද්‍යාඥයන් හරියටම දන්නේ නැහැ. "අඳුරු පදාර්ථය" (Dark Matter) සහ "අඳුරු ශක්තිය" (Dark Energy) ලෙස හඳුන්වන මේ අභිරහස් කොටස්, විශ්වය පුරා පැතිර තිබුණත් ඒවා ඇසට පෙනෙන්නේවත්, සාමාන්‍ය උපකරණවලට හසුවන්නේවත් නැහැ. ඒ වගේම විශ්වයේ ඈත කෙළවරක සිදුවන මහා පිපිරීම් නිසා ඇතිවන "ගුරුත්වාකර්ෂණ තරංග" (Gravitational Waves) හසුකර ගැනීමත් අතිශය දුෂ්කර කාර්යයක්. ​නමුත් මෑතකදී බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉම්පීරියල් කොලේජ් ලන්ඩන් සහ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් එකතු වෙලා මේ අභිරහස් සෙවීමේ ගමනේ තිබුණු ලොකුම තාක්ෂණික බාධකයක් ජයගන්න සමත් වෙලා තියෙනවා. ඒ අලුත්ම "ක්වොන්ටම් සෙන්සර්" (Quantum Sensor) තාක්ෂණය හරහායි. ​මොකක්ද මේ මහා බාධකය? ​විශ්වයේ තියෙන මේ ඉතාම සියුම් තරංග සහ අංශු හඳුනාගන්න විද්‍යාඥයන් භාවිතා කරන්නේ "ඇටම් ඉන්ටර්ෆෙරොමීටර්" (Atom Interferometers) කියන සංවේදී උපකරණයි. මෙතනදී ලේසර් කිරණ මගින් පරමාණු වලාකුළු දෙකකට බෙදා, ඒවායේ සිදුවන ඉතාම කුඩා චලනයන් මැන බලනු ලබනවා. ​නමුත් මෙතනදී මතු වුණ...

තාක්ෂණික ලෝකයේ හැමෝම මඟ බලාගෙන හිටපු ලොකුම පෙරළියක් සිද්ධ වෙලා තියෙනවා. ඒ තමයි ගූගල් (Google) සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ අලුත්ම මෙහෙයුම් පද්ධතිය වන Android 17 නිල වශයෙන් නිකුත් කිරීම. "Android 17 is here" යන තේමාවෙන් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සංවර්ධක බ්ලොග් අඩවිය හරහා නිකුත් කරපු මේ අලුත් අප්ඩේට් එක, අපේ එදිනෙදා ස්මාර්ට්ෆෝන් භාවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරන්න සමත් වෙනවා. සරලවම කිව්වොත්, මේ පාර Google ලා අවධානය යොමු කරලා තියෙන්නේ ෆෝන් එකේ වේගය (Performance), ආරක්ෂාව (Security) වගේම එකවර වැඩ කිහිපයක් කිරීමේ හැකියාව (Multitasking) උපරිම මට්ටමට ගේන්නයි. "තාක්ෂණය කියන්නේ දිනෙන් දින අලුත් වන දෙයක්. Android 17 හරහා ගූගල් උත්සාහ කරලා තියෙන්නේ පාරිභෝගිකයාට වඩාත් නිදහස්, වේගවත් මෙන්ම ආරක්ෂිත ස්මාර්ට්ෆෝන් අත්දැකීමක් ලබා දෙන්නයි. විශේෂයෙන්ම ෆෝල්ඩබල් (නැවිය හැකි) දුරකතන සහ ආරක්ෂාව ගැන මෙහිදී සුවිශේෂී අවධානයක් යොමු කර තිබෙනවා." App Bubbles: ඕනෑම ඇප් එකක් ෆ්ලෝටින් වින්ඩෝ එකක් කරන්න පරණ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සංස්කරණ වල අපිට බබල්ස් (Bubbles) විශේෂාංගය දැකගන්න ලැබුණේ මැසෙන්ජර් වගේ චැට් ඇප්ස් වල විතරයි. හැබැයි ...

අභ්‍යවකාශය කියන්නේ හැමදාමත් අපිට පුදුම දේවල් ඉතිරි කරපු තැනක්. හැබැයි මෑත ඉතිහාසයේ විද්‍යාඥයන් සොයාගත්ත ලොකුම සහ පුදුමාකාරම රහසක් ගැන තමයි අද අපි කතා කරන්න යන්නේ. අපේ සූර්යයා වගේ මිලියන 4ක ගුණයක ස්කන්ධයක් තියෙන, හැබැයි කිසිම සද්දයක් බද්දයක් නැතුව නිශ්ශබ්දව බලාගෙන ඉන්න මහා දැවැන්තයෙක් අපේ ක්ෂීරපථය (Milky Way) මන්දාකිණියේ හදවත මැද හැංගිලා ඉන්නවා. ඒ තමයි "සජිටේරියස් A*" (Sagittarius A*) කළු කුහරය. කවුද මේ සජිටේරියස් A*? පෘථිවියේ ඉඳන් ආලෝක වර්ෂ 27,000ක් ඈතින්, අපේ මන්දාකිණියේ හරියටම මැද තමයි මේ සුපිරි කළු කුහරය පිහිටලා තියෙන්නේ. මේක කොච්චර ලොකුද කියනවා නම්, අපේ සූර්යයා වගේ තරු මිලියන 4ක් එකතු කරලා හැදුවා වගේ දැවැන්ත ස්කන්ධයක් මීට අයිතියි. 2022 වර්ෂයේදී "ඉවෙන්ට් හොරයිසන් ටෙලස්කෝපය" (Event Horizon Telescope) මගින් මේ කළු කුහරයේ පළමු ඡායාරූපය ලෝකයට මුදාහරිනකම්ම, මේක අභ්‍යවකාශයේ හැංගිලා තිබුණු අභිරහසක්. "අපේ ක්ෂීරපථ මන්දාකිණියේ හදවත මැද, සූර්යයා මෙන් මිලියන 4ක ස්කන්ධයක් ඇති, ආලෝක වර්ෂ 27,000ක් ඈතින් පිහිටි සජිටේරියස් A* කළු කුහරයේ පළමු ඡායාරූපය විද්‍යාඥයන් විසින් අනා...

ලෝකයේ තියෙන අද්භූතම සහ විශ්මයජනක ඓතිහාසික නිර්මාණයක් තමයි එංගලන්තයේ පිහිටලා තියෙන ස්ටෝන්හෙන්ජ් (Stonehenge) ගල් කුළුණුවලින් යුත් ස්මාරකය. වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මේ මහා ගල් කුළුණු මෙතනට ගෙනාවේ කවුද, ඒවායින් කළේ මොනවාද කියන එක ලෝකයටම ලොකු ප්‍රහේලිකාවක් වුණා. හැබැයි මේ හැම ප්‍රශ්නයකටම උත්තර සපයන අපූරු සොයාගැනීමක් පසුගියදා බ්‍රිතාන්‍යයේ පුරාවිද්‍යාඥයන් පිරිසක් විසින් සිදුකර තිබෙනවා. ඒ තමයි දැනට තියෙන ස්ටෝන්හෙන්ජ් ස්මාරකයට වඩා අවුරුදු 500ක් විතර පැරණි, එහි මුල්ම සැලසුම (Prototype) ලෙස හැඳින්විය හැකි ලීයෙන් කළ සරල ආකෘතියක් සොයාගැනීමයි. කොහෙන්ද මේක හමුවුණේ? මේ අලුත් බිම්කඩ හමුවෙලා තියෙන්නේ ප්‍රධාන ස්ටෝන්හෙන්ජ් ස්මාරකයේ ඉඳලා සැතපුම් තුනක් (කිලෝමීටර් 5ක් විතර) ඈතින් පිහිටි බුල්ෆර්ඩ් (Bulford) කියන ප්‍රදේශයෙන්. බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ නිවාස ව්‍යාපෘතියක් සඳහා භූමිය පරීක්ෂා කරද්දී තමයි "Wessex Archaeology" ආයතනයේ ප්‍රවීණ පුරාවිද්‍යාඥ පිල් හාඩින් (Phil Harding) ඇතුළු කණ්ඩායමට මේ අපූරු සාක්ෂි හමුවෙලා තියෙන්නේ. මුලින්ම සාමාන්‍ය වළවල් සමූහයක් වගේ පෙනුනත්, පසුව කරන ලද ගණනය කිරීම්වලින්...