අඟහරුගෙන් ජීවයේ සලකුණු හමුවේ - DNA වලට සමාන අණු 21ක් රෝවර් යානයෙන් සොයාගනී! 🚀

රතු ග්‍රහයාගේ රහස් හෙළිවේ: අඟහරුගෙන් හමු වූ ජීවයේ අලුත්ම සලකුණු! අභ්‍යවකාශය ගැන උනන්දු වන අප සැමගේ නෙත් නිරන්තරයෙන් යොමු වන්නේ අපට අසලින්ම පිහිටි අඟහරු ග්‍රහයා වෙතටයි. පෘථිවියට සමාන පරිසරයක් අතීතයේ තිබූ බවට සැක කෙරෙන අඟහරු ග්‍රහයා (Mars) සම්බන්ධයෙන් නාසා (NASA) ආයතනයේ රෝවර් යානා මගින් මෑතකදී ඉතාමත් වැදගත් සහ විශ්මයජනක තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කරගෙන තිබෙනවා. වසර බිලියන ගණනක් තිස්සේ රතු ග්‍රහයාගේ පස් සහ ගල් ස්ථර අතර සැඟවී තිබූ මේ රහස්, එතෙක් මෙතෙක් අඟහරුගෙන් හමු වූ සුවිශේෂීම සොයාගැනීම් ලෙසයි විද්‍යාඥයන් හඳුන්වන්නේ. "අඟහරු ග්‍රහයා මත ජීවය පැවති බවට තහවුරු කෙරෙන DNA පූර්වගාමී අණු ඇතුළු කාබනික අණු 21ක් සහ පැරණි වෙරළ තීරයක සලකුණු නාසා රෝවර් යානා මගින් මෑතකදී සොයාගෙන ඇත." එකම ගලකින් හමු වූ කාබනික අණු 21ක්! නාසා ආයතනයේ 'කියුරියෝසිටි' (Curiosity) රෝවර් යානය මගින් අඟහරුගේ 'ගැලේ ආවාටය' (Gale Crater) ආශ්‍රිතව කරන ලද කැණීම් වලදී එකම පාෂාණ සාම්පලයකින් කාබනික අණු (Organic Molecules) 21ක් සොයා ගැනීමට සමත් වී තිබෙනවා. මෙයින් අණු 7ක්ම අඟහරු ග්‍රහයාගෙන් මීට පෙර කිසිම දිනක හමු නොවූ අලුත්ම ඒවා වීම විශේෂත්වයක්. වඩාත්ම පුදුමයට කරුණ නම්, මේ අතර ජීවයේ මූලික පදනම වන DNA සෑදීමට අවශ්‍ය වන රසායනික සංයුතියට සමාන නයිට්‍රජන් අඩංගු සංකීර්ණ අණුවක්ද තිබීමයි. වසර බිලියන 3.5කට පෙර අඟහරු මත විශාල විල් සහ ගංගා පැවති සමයේ මේවා නිර්මාණය වී, පස් ස්ථර අතර සුරක්ෂිතව පැවති ඇති බව විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරනවා. අඟහරු ලොවෙන් හමු වූ ප්‍රථම "පැරණි වෙරළ තීරය" මේ අතර නාසා හි අනෙක් රෝවර් යානය වන 'පර්සවියරන්ස්' (Perseverance) විසින් 'ජෙසීරෝ ආවාටය' (Jezero Crater) ආශ්‍රිතව සිදුකළ පරීක්ෂණ වලදී අතීතයේ පැවති මහා විලක වෙරළ තීරයක (Ancient Shoreline) පැහැදිලි සලකුණු සොයාගෙන තිබෙනවා. රංග තරංග මගින් හැඩගැසුණු වැලි සහ ගල් පර්වත මේ හරහා නිරීක්ෂණය වී ඇති අතර, ජීවීන්ට හිතකර පරිසරයක් අඟහරු මත බොහෝ කාලයක් තිස්සේ පැවති බවට මෙය ප්‍රබල සාක්ෂියක් සපයනවා. එමෙන්ම අඟහරු මතුපිට හමන ප්‍රබල සුළඟින් නිර්මාණය වූ මීටර් 2ක් පමණ උසැති දැවැන්ත වැලි රිපල් (Megaripples) පිළිබඳවද පර්සවියරන්ස් යානය තොරතුරු අනාවරණය කරගෙන තිබෙනවා. මෙම වැලි කඳු මත දූවිලි සහ ලවණ එකතු වී ඝන කබොලක් සෑදී ඇති නිසා, ඒවා අතීතයේ අඟහරුගේ දේශගුණය පැවති ආකාරය සුරැකිව තබාගත් "කාල කැප්සියුල" ලෙසයි පර්යේෂකයන් හඳුන්වන්නේ. අවසාන වශයෙන් මෙම නවතම සොයාගැනීම් මගින් අඟහරු ග්‍රහයා මත අතීතයේ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වැනි ජීවයක් පැවතියේද යන පැනයට ස්ථිර පිළිතුරක් සෙවීමට තාරකා විද්‍යාඥයන්ට මහඟු පිටුවහලක් ලැබී තිබෙනවා. ඉදිරි වසර කිහිපය ඇතුළත මෙම පාෂාණ සාම්පල පෘථිවියට ගෙන්වා ගැනීමට නාසා ආයතනය සැලසුම් කර ඇති අතර, එදිනට රතු ග්‍රහයාගේ සැබෑ ජීවයේ රහස මුළු ලෝකයටම දැකබලා ගැනීමට හැකිවනු ඇත.