ඩෙංගු කියන්නේ ඇත්තටම මාරාන්තික ලෙඩක්ද? ඔබ දැනගත යුතුම ඇත්ත මෙන්න!

ලංකාවේ අපිට ඩෙංගු කියන්නේ අලුත් ලෙඩක් නෙවෙයි. හැම අවුරුද්දකම වැසි කාලයත් එක්ක ඩෙංගු රෝගීන් ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් වැඩි වෙනවා. හැමෝම කියන්නේ ඩෙංගු හැදුණොත් මාරාන්තික වෙන්න පුළුවන් කියලා. හැබැයි හැම ඩෙංගු රෝගියෙක්ම මරණයට පත්වෙන්නේ නැහැ. එහෙනම් ඩෙංගු මාරාන්තික වෙන්නේ කොහොමද? අපි මේ ගැන හරියටම දැනුවත් වෙලා ඉන්න එක අපේ වගේම අපේ ආදරණීයයන්ගේ ජීවිත බේරගන්න උදව් වෙනවා. අද අපි කතා කරන්නේ ඩෙංගු රෝගයේ සැබෑ තත්ත්වය සහ එය මාරාන්තික වෙන්නේ කුමන අවස්ථාවලදීද යන්නයි.

"ඩෙංගු මුල් අවධියේදීම හඳුනාගෙන නිසි වෛද්‍ය උපදෙස් පිළිපැදීමෙන් මාරාන්තික සංකූලතා සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ජීවිතය සුරක්ෂිත කරගත හැකියි."

ඩෙංගු මාරාන්තික තත්ත්වයට හැරෙන්නේ ඇයි?

සාමාන්‍ය ඩෙංගු උණ (Dengue Fever) නිසි විවේකය සහ ප්‍රතිකාර එක්ක සුව කරන්න පුළුවන්. හැබැයි මේක මාරාන්තික වෙන්නේ තත්ත්වය ඩෙංගු රක්තපාත උණ (Dengue Hemorrhagic Fever - DHF) දක්වා වර්ධනය වුණොත් විතරයි. මෙන්න මේ තත්ත්වයේදී ශරීරයේ රුධිර පට්ටිකා (Platelets) වේගයෙන් අඩු වෙන්න පටන් ගන්නවා. ඒ වගේම රුධිර වාහිනී වලින් දියර කොටස් පිටතට කාන්දු වීම සිදු වෙනවා. මේ නිසා ශරීරයේ අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියයන්ට ලේ ගමනාගමනය අඩාල වී "ඩෙංගු කම්පන තත්ත්වය" (Dengue Shock Syndrome) ඇති වෙන්න පුළුවන්. නිසි ප්‍රතිකාර නොලැබුණොත් මරණය සිදුවෙන්නේ මෙන්න මේ නිසයි.

ඩෙංගු රෝගයේ අවධීන් සහ කාලරේඛාව (Timeline)

ඩෙංගු වෛරසය ශරීරගත වූ පසු රෝග ලක්ෂණ මතු වන ආකාරය ප්‍රධාන අවධි 3ක් ඔස්සේ සිදුවෙනවා. අපිට වඩාත්ම වැදගත් වෙන්නේ දෙවැනි අවධියයි.

01. උණ පවතින අවධිය (Fever Phase) | 1 - 3 දින දක්වා:
තද උණ, ඇඟ පත සහ සන්ධිවල දැඩි වේදනාව, හිසරදය සහ ඇස් යට රිදීම මේ දවස්වල දකින්න ලැබෙනවා. බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මේක සාමාන්‍ය උණක් කියායි.

02. අර්බුදකාරී අවධිය (Critical Phase) | 3 - 6 දින දක්වා:
මෙන්න මේක තමයි භයානකම අවධිය. මෙතැනදී උණ බැස යන්න පුළුවන්. උණ බැස්ස ගමන් ලෙඩාට සුවයි කියා සිතීම ලොකුම වැරදීමක්. මේ දවස්වලදී තමයි රුධිර පට්ටිකා අඩු වෙලා, ලේ කාන්දු වීම් සිදු වෙන්න පුළුවන්. වමනය, දැඩි බඩේ කැක්කුම සහ අධික නිදිමත ගතිය මෙහි අනතුරු ඇඟවීම් ලක්ෂණයි.

03. සුව වන අවධිය (Recovery Phase) | 7 වන දිනෙන් පසු:
ශරීරයට නැවත පණ ලැබෙන, කෑම රුචිය ඇතිවන අවධියයි. සමෙහි රතු ලප මතු වී කැසීමක් ඇති විය හැක. රෝගියා සම්පූර්ණ සුවය ලබන්නේ මේ කාලයේදීය.

මාරාන්තික තත්ත්වයෙන් බේරෙන්න අප කළ යුත්තේ කුමක්ද?

පළමු දින දෙක තුළ උණ පවතිනවා නම්, වහාම රක්තවේද පරීක්ෂණයක් (FBC Test) එකක් කර ගැනීම අනිවාර්යයි. කිසිම විටක පැරසිටමෝල් හැර වෙනත් වේදනා නාශක (Ibuprofen, Aspirin වැනි) පෙති බොන්න එපා. ඒවායින් අභ්‍යන්තර ලේ ගැල්ම වැඩි කරනවා. සම්පූර්ණ ඇඳ විවේකය සහ දියර වර්ග (තැඹිලි වතුර, කැඳ, ජීවනී) ලබා දීම කළ යුතුයි.

අවසාන වශයෙන් ...

ඩෙංගු කියන්නේ මාරාන්තික විය හැකි රෝගයක් වුණත්, අපේ සුළු හෝ නොසැලකිලිමත්කම නිසයි එය මාරාන්තික තත්ත්වයට පත් වෙන්නේ. උණ වැළඳුණු මුල් අවස්ථාවේදීම වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගැනීමත්, අවට පරිසරය පිරිසිදුව තබා ගනිමින් මදුරුවන් බෝවීම වැළැක්වීමත් තුළින් අපිට ඩෙංගු මරණ බියෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් වෙන්න පුළුවන්. මතක තබා ගන්න, ඔබේ සුළු නුවණැස ජීවිතයක් රකිනු ඇත!