පෘථිවියටත් වඩා පැරණි විශ්වීය අමුත්තා: සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය බිහිවීමටත් පෙර සිට සැරිසරන 3I/ATLAS ධූමකේතුවේ නවතම තොරතුරු

අප ජීවත් වන පෘථිවිය සහ සූර්යයා ඇතුළු සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය බිහිවූයේ මීට වසර බිලියන 4.6කට පමණ පෙරයි. අප සිතා සිටින්නේ අපට දකින්නට ලැබෙන සෑම අභ්‍යවකාශ වස්තුවක්ම මේ කාල සීමාවට අයත් කියාය. නමුත් මෑතකදී, එනම් 2025 ජූලි 1 වනදා චිලී රාජ්‍යයේ පිහිටි සවේක්ෂණ දුරේක්ෂයක් (Survey Telescope) මඟින් සමස්ත තාරකා විද්‍යාවම උඩුයටිකුරු කළ හැකි අමුත්තෙකු සොයාගනු ලැබුවා. ​ඒ නමින් 3I/ATLAS නම් වූ තාරකා අතරින් පැමිණි (Interstellar) සුවිශේෂී ධූමකේතුවකි (Comet). සුප්‍රසිද්ධ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ (Oxford University) විද්‍යාඥයන් විසින් කළ නවතම ගණනය කිරීම්වලට අනුව, මේ ධූමකේතුවේ වයස වසර බිලියන 7ක් පමණ වන බව සොයාගෙන තිබෙනවා! මෙයින් අදහස් කරන්නේ අපේ පෘථිවිය, සූර්යයා හෝ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය බිහිවීමටත් වසර බිලියන 3කට පෙර සිටම මෙම වස්තුව ක්ෂීරපථය (Milky Way) මන්දාකිණිය පුරා තනිවම පාවෙමින් පැමිණ ඇති බවයි. 1. මිනිස් ඉතිහාසයේ සොයාගත් 3 වන අන්තර්තාරකා අමුත්තා (Interstellar Object) අපේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් පිටත, වෙනත් ඈත සූර්ය මණ්ඩලයකින් පැමිණි වස්තූන් මිනිසා විසින් සොයාගෙන ඇත්තේ ඉතාමත් කලාතුරකිනි. ඉතිහාසයේ පළමු වරට 2017 දී 'Oumuamua' ද, 2019 දී '2I/Borisov' ද සොයාගත් අතර, මෙම 3I/ATLAS යනු මිනිසා විසින් සොයාගත් 3 වන අන්තර්තාරකා වස්තුවයි (නමේ මුලට 3I යෙදෙන්නේ එබැවිනි). නමුත් මෙතෙක් හමුවූ වස්තූන් අතරින් පැරණිතම සහ සුවිශේෂීම වස්තුව වන්නේ මෙයයි. 2. ක්ෂීරපථයේ අභිරහස් "ඝන තැටිය" (The Thick Disk) ඔක්ස්ෆර්ඩ් විද්‍යාඥයන් පවසන පරිදි, මේ ධූමකේතුව නිර්මාණය වී ඇත්තේ අපේ මන්දාකිණියේ ඇති Thick Disk (ඝන තැටිය) ලෙස හැඳින්වෙන අතිශය පැරණි කලාපයකයි. මෙම කලාපයේ ඇති තරු සහ වස්තූන්, මිනිසා විසින් මේ දක්වා නිරීක්ෂණය කර ඇති විශ්වයේ ඇති ඕනෑම වස්තුවකට වඩා වයසින් වැඩිය. එම අතිශය ඈත අතීතයේදී, විශ්වයේ බර මූලද්‍රව්‍ය පවා ඉතා අඩු කාලයකදී, මෙම ධූමකේතුව අයිස් සහ දූවිලි අංශු එකතු වී නිර්මාණය වී තිබේ. 3. කාලය හරහා ආ "කාල කැප්සියුලයක්" (A Cosmic Time Capsule) 3I/ATLAS ධූමකේතුව වසර බිලියන 7ක් තිස්සේ විශ්වයේ ශීතල අවකාශය හරහා ගමන් කරද්දී, එය කිසිදු තරුවක දැඩි තාපයට හෝ ගුරුත්වාකර්ෂණයකට හසු වී නැත. එම නිසා, එය නිර්මාණය වූ වසර බිලියන 7කට පෙර තිබූ රසායනික ද්‍රව්‍ය ඒ අයුරින්ම අයිස් තට්ටු අතර අදටත් සුරැකිව පවතී. ගැඹුරු විද්‍යාත්මක සත්‍යය: මේ ධූමකේතුව අපට ලැබුණු මහා දායාදයකි. මන්ද, මෙහි ඇති අයිස් සහ දූවිලි අංශු විශ්ලේෂණය කිරීමෙන්, අපේ සූර්යයා පවා ඉපදීමට පෙර විශ්වයේ තිබූ රසායනික සංයුතිය කෙබඳුද යන්න සෘජුවම අධ්‍යයනය කිරීමට විද්‍යාඥයන්ට අවස්ථාව ලැබීමයි. මෙය හරියටම වසර බිලියන 7ක් පැරණි ඉතිහාස පොතක් අප අතට පත්වීම වැනිය. 3I/ATLAS මේ වන විට අපේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය හරහා ශීඝ්‍රයෙන් ගමන් කරමින් පවතින අතර, එය නැවතත් කිසිදාක නොපැමිණීමට ඈත විශ්වයටම ඇදී යනු ඇත. එය අපට මතක් කර දෙන්නේ අප ජීවත් වන පෘථිවිය විශ්වයේ සාපේක්ෂව ඉතා තරුණ තැනක් බවත්, අපට තවමත් සිතාගත නොහැකි තරම් මහා අතීතයක් සහ රහස් සමුදායක් මේ මහා අවකාශය තුළ සැඟව පවතින බවත්ය.